تَأْتُونَنا عَنِ الْيَمِينِ ما را ميآمديد از جهت ميمنت و خير خواهى يعنى از روى نصيحت و دولت خواهى ما را بدين خود ميخوانديد و يا از روى قوة و اجبار و تسلط ما را بگمراهى داشتيد . قالُوا گويند رؤساى كفار يا شياطين كه اغواء كننده ايشان بودند در جواب ايشان كه بَلْ نچنانست كه شما مى گوئيد بلكه لَمْ تَكُونُوا نبوديد شما مُؤْمِنِينَ گرويدگان يعنى شما به راه راست نبوديد تا شما را گمراه كرده باشيم چه در نفس الامر شما كافر بوديد و هر چند پيغمبران شما را بدين حق ميخواندند شما به اختيار خود اختيار آن نميكرديد و در گمراهى و جاهلى خود مستمر بوديد . وَ ما كانَ لَنا عَلَيْكُمْ و نبود ما را بر شما مِنْ سُلْطانٍ هيچ قوتى و قدرتى كه باكراه و اجبار شما را بضلالت دعوة كنيم بَلْ كُنْتُمْ بلكه بوديد شما قَوْماً طاغِينَ گروهى از حد درگذشتگان در طريق ظلم و عصيان يعنى به اختيار خود بر طغيان خود ثابت قدم بوديد پس امروز ملامة و عتاب بما مخصوص نباشد بلكه لازم ما و شما باشد . فَحَقَّ عَلَيْنا پس لازم و واجب شد بر همهء ما قَوْلُ رَبِّنا سخن پروردگار ما كه آن كلمهء وعيد است و عذاب إِنَّا لَذائِقُونَ بدرستى كه ما در اينروز چشندگان عذابيم بعد از آن اعتراف باغواى خود كنند و گويند . فَأَغْوَيْناكُمْ پس شما را گمراه ساختيم يعنى دعوة كرديم بگمراهى و از راه حق باز داشتيم إِنَّا كُنَّا بدرستيكه ما بوديم غاوِينَ گمراهان و از طريق حق بيرون رفتگان يعنى چونكه ما گمراه بوديم خواستيم شما نيز در ضلالت و غوايت مثل ما باشيد . فَإِنَّهُمْ پس بدرستى كه تابعان و متبوعان يَوْمَئِذٍ در آن روز فِي الْعَذابِ در كشيدن عذاب و چشيدن عقاب مُشْتَرِكُونَ انبازان باشند همچنانكه در شرك و ضلالت شريك بودند و آن تنازع و تخاصم فايده بايشان نرساند . إِنَّا كَذلِكَ بدرستى كه ما مانند اين عذاب نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ پاداش دهيم همهء مشركان را و بعضى گفته‌اند كه مراد جميع مجرمانند از كافران و مسلمانان و مؤيد اولست كه ميفرمايد كه . إِنَّهُمْ كانُوا بدرستى كه مشركان بودند إِذا قِيلَ لَهُمْ هرگاه كه ميگفتند ايشانرا كه بگوييد لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ كلمهء توحيد كه لا إله الا اللّه است يَسْتَكْبِرُونَ سركشى ميكردند از گفتار آن و قبول اين سخن نميكردند و نميگرويدند بداعى خود كه پيغمبر است صلّى اللّه عليه و آله و سلّم . وَ يَقُولُونَ و ميگفتند أَ إِنَّا لَتارِكُوا آلِهَتِنا آيا ما ترك كنندگانيم پرستش خدايان خود را لِشاعِرٍ مَجْنُونٍ براى شعر گوينده كه عقل او رفته يعنى بسخن